Nước Mỹ trong tôi (bài 4)

Trong bài viết thứ 3 về nước Mỹ, tôi có nói 1 chút ở đoạn kết – về những cách người Việt và người Mễ đang tận dụng, hoặc lợi dụng, những phúc lợi mà nước Mỹ dành cho dân của họ. Ở đây, tôi chỉ nói những gì tôi đã nghe, đã thấy, đã chứng kiến, thậm chí là hỏi lại cả người Việt, người Mễ và người Mỹ để xác nhận xem điều đó có thực sự đúng. Và cái này, tôi chỉ nói trong phạm vi California, vì các bạn cũng biết, nước Mỹ có 50 bang thì mỗi bang có quyền có những quy định riêng, ví dụ như thuế mỗi tiểu bang khác nhau (chứ không phải cứ 5% hay 10% VAT như ở VN), luật giao thông mỗi tiểu bang khác nhau …

Hôm em gái tôi sinh em bé ở VN và có nhờ tôi mua giúp sữa bột Enfamil gởi về, tôi đã hỏi 1 đứa bạn xem mua sữa này ở đâu thì rẻ nhất, ý tôi là ở Costco, Walmart, Target hay nơi nào khác. Bạn tôi bảo, để tao hỏi cho. Ở Mỹ sinh con xong thì có tiêu chuẩn về sữa bột cho những bà mẹ không có sữa cho con bú, cứ mỗi tháng vào bệnh viện lấy sữa bột về, mà bệnh viện (thường là hệ thống Kaiser) đều dùng sữa Enfamil. Mấy bà mẹ này đều vào viện lấy sữa về hết theo đúng tiêu chuẩn tối đa có thể có, dù sữa mẹ dư cho con bú (nó còn nói, thậm chí vắt sữa mẹ làm bánh flan cho thằng con trai đầu ăn), rồi sữa đó đem bán ra ngoài hoặc gởi về VN. Nếu siêu thị bán 15-16USD/hộp thì họ bán 12USD, và bạn tôi rõ ràng đã lấy được cho tôi 6 hộp với giá 12USD…

Những lần sau đó, tôi không nhờ bạn tôi nữa mà tôi vào thẳng Walmart hoặc Target để mua, đắt hơn 3-4usd/hộp, 1 lần tôi mua 6 hộp tính ra thì chênh lệch khá nhiều, nhưng chẳng hiểu sao, tôi không muốn mua theo kiểu kia chút nào.

Hôm qua nhà đứa em bên Hawaii chơi, nó có chồng người Mỹ và 2 đứa sống hoàn toàn trong khu Mỹ trắng, nó có đứa con trai 3 tuổi nhỏ tí xíu. Tôi hỏi, hồi mới sinh em bé có đi lấy tiêu chuẩn sữa bột cho thằng ku không, 2 vợ chồng hỏi ngược lại tôi “tiêu chuẩn gì, tụi em không biết”. Sau khi tôi giải thích, tụi nó ngạc nhiên, cứ thắc mắc với tôi, tại sao lại phải đi lấy sữa bột về trong khi mình có sữa mẹ đủ cho con. Riêng thằng chồng Mỹ thì nói, những hộp sữa bột miễn phí đó, cũng là từ tiền thuế của những người đi làm đóng vào. Tụi tao đi làm cực khổ, đóng 30% thu nhập cho thuế, nên tụi tao sử dụng từng thứ thuộc về phúc lợi cũng rất cẩn thận như chính từ tiền do mình làm ra. Tụi tao không muốn lợi dụng những thứ đó

Đứa bạn mà tôi kể ở phần trước, đi làm lương tháng 2000USD và gia đình thuộc diện thu nhập thấp, có tiêu chuẩn về food stamp và 1 số thứ miễn phí khác, trong đó có gạo. Mẹ nó chỉ cho tôi 1 góc nhà chất đầy các túi gạo nhỏ tầm 1pound, hỏi tôi ăn không thì lấy về ăn, vì đó là gạo Mỹ (hoặc Mễ), nhà ăn không quen. Tôi hỏi, sao lại có và sao lại lấy về? “Vì mình thuộc diện được trợ cấp gạo do nghèo, không lấy thì tiếc lắm, mà lấy về thì ăn không quen nấu 1 lần rồi thôi”… Vậy đó, mà đều đặn cứ tới đợt thì lại đi lấy, lấy về không biết làm gì, để cho mốc lại đem bỏ thùng rác. Trong khi ngoài đường, người nghèo vô gia cư xếp hàng dài chờ được cứu đói …

Hồi còn làm cho Delta, có 1 lần đi dự conference ở New York, Delta có tổ chức 1 buổi cho toàn thể nhân viên tham gia công tác từ thiện – trợ giúp 1 triệu phần ăn cho người vô gia cư ở NY. Thực phẩm có sẵn từ những nhà tài trợ, công việc của chúng tôi đơn giản chỉ là xếp vào các túi, mỗi túi gồm nhiều loại thực phẩm khác nhau, viết vài câu chúc vào 1 tờ giấy bỏ vào túi, rồi đóng thùng, chở đến 1 nơi phân phát cho người nghèo. Chỉ 1 thành phố trong số hàng trăm thành phố lớn nhỏ ở Mỹ đã có hơn 1 triệu người nghèo cần trợ giúp về bữa ăn hàng ngày như thế, mà lại có những người được phát không thì đem về để cho mốc meo …

Những lần đi công tác ở Mỹ dài ngày, tôi thường mua thực phẩm để sẵn trong tủ lạnh khách sạn để trữ cho những lúc đói nửa đêm (vì đi công tác họp hành ban ngày, đêm lại thức để check email và làm việc với các bạn ở nhà hix), có khi đến ngày về mà đống thực phẩm còn nguyên không đụng tới, tôi lại đem ra ngoài, tới khu downtown thường tập trung nhiều người vô gia cư để cho họ, đơn giản đó không phải là đồ vứt đi, đồ hết hạn sử dụng, mà vì tôi không dùng tới nữa vì chuẩn bị về. Những người đó đôi khi cúi xuống đường nhặt 1 mẩu thuốc lá vứt lại từ người khác, hay cầm lon xin từng đồng penny, thì 1 túi xúc xích còn nguyên chưa xé ra tất nhiên là 1 món xa xỉ

Hồi tôi đi tìm nhà thuê, khi đến khu Santa Clara ngay trong Silicon Valley, nơi nhà đẹp và đắt vì toàn dân kỹ sư của những công ty công nghệ đang sống, họ đưa ra các yêu cầu rõ ràng: chứng minh thu nhập ổn để đóng tiền nhà đều hàng tháng, chuyển tiền nhà qua tài khoản chứ không nhận tiền mặt, làm hợp đồng … và họ sẵn sàng đóng thuế cho khoản thu nhập từ phòng cho thuê đó. Khi quay qua khu Capitol, điều đầu tiên tôi muốn là chuyển khoản tiền thuê nhà ngay lập tức bị từ chối. Chỉ có tiền mặt và tiền mặt (sẵn sàng cho tôi trả tiền nhà chậm vài ngày nếu chưa đi rút tiền kịp), đi quanh khu nếu có ai hỏi phải nói là người nhà, bà con của chủ nhà chứ không phải là người thuê phòng, nếu không muốn bị … đuổi đi và họ bị tra soát thu nhập để đóng thuế.

Tôi còn chứng kiến nhiều lắm những câu chuyện về cách lấy tiền của bảo hiểm, cách họ trốn thuế (ở VN đóng 10% thuế thu nhập cá nhân đã kêu trời kêu đất, huống gì bên Mỹ đóng tới 30%), cách họ không đi làm, ở nhà đẻ con để lãnh trợ cấp cho con rồi ba mẹ lấy đó mà sống … của những người dân châu Á, dân Mễ, dân Phi. Em gái và chồng nó nói chuyện với tôi, bảo là họ rất ghét Obama dù rất ủng hộ Đảng Dân Chủ, tầng lớp trung lưu đi làm công sở ở Mỹ nói chung đều vậy, vì những chính sách công và phúc lợi xã hội hiện tại đang tận thu tiền thuế từ người đi làm công ăn lương, và lấy đó để nuôi những kẻ lười biếng. Cái đó, chỉ có người nghèo, kẻ lười biếng, kẻ đang tận dụng từng ngóc ngách của phúc lợi, mới cho là công bằng… Haiza, trên đời này làm gì có công bằng, anh Bill Gates – người Mỹ – đã nói thế đấy.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s